mgr inż. Marek Jackiewicz
W środowisku naturalnym istnieje równowaga miedzy ilością opadów a spływem powierzchniowym, wsiąkaniem i parowaniem. Ingerencja człowieka w to środowisko, poprzez budowę osiedli, dróg, placów itp., prowadzi do zachwiania tej równowagi, czego konsekwencją jest np. zmniejszenie ilości wsiąkanej w grunt wody oraz zwiększenie spływu powierzchniowego. Urbanizacja terenu niszczy ponadto naturalne kierunki spływu wód deszczowych co prowadzi do zalewania lub podtapiania całych dzielnic miast. W takiej sytuacji zachodzi konieczność odprowadzania nadmiaru tych wód poza granice miast do rzek lub do specjalnie przygotowanych zbiorników retencyjnych. Wodę opadową można odprowadzać, jeżeli warunki terenowe na to pozwalają, za pomocą rynsztoków i rowów ułożonych wzdłuż ulic lub za pomocą kanalizacji deszczowej. To ostatnie rozwiązanie spotykane jest najczęściej, szczególnie w centrach wielkich miast gdzie gęsta zabudowa nie pozwala na miejscowe zagospodarowanie wód opadowych oraz w ograniczonym stopniu pozwala na stosowanie kanałów otwartych. W takiej sytuacji bardzo ważne jest aby projektowana czy wykonywana kanalizacja deszczowa była w stanie odprowadzić wody opadowe nawet w przypadku wystąpienia deszczy nawalnych. Prawidłowe zaprojektowanie i zwymiarowanie sieci deszczowej jest rzeczą trudną jednak wraz z rozwojem techniki pojawiają się coraz to nowe narzędzia ułatwiające i wspomagające projektowanie jak np. programy do projektowania czy symulacji pracy już istniejących oraz projektowanych sieci.
Niniejsza praca jest swego rodzaju przeglądem tradycyjnych i nowoczesnych metod projektowania kanalizacji oraz pokazuje jakie korzyści i możliwości daje zastosowanie modelowania komputerowego w procesie projektowania i eksploatacji sieci.
W części teoretycznej przedstawiono podstawowe wiadomości na temat kanalizacji w pojęciu ogólnym, a także szczegółowym w przypadku kanalizacji deszczowej tj. sposoby obliczania przepływów deszczowych, obliczenia hydrauliczne kanałów, rozwiązanie wysokościowe sieci, oraz przegląd programów do modelowania komputerowego wraz z krótkim opisem programu EPA SWMM 5. Część praktyczna zawiera natomiast model komputerowy kanalizacji deszczowej wykonanej dla dzielnicy Norwida w Puławach wraz z wynikami symulacji jej pracy.