2.3.2. Opady atmosferyczne
Para wodna stanowi jeden ze składników atmosfery otaczającej Ziemię. Jej kondensacja, czyli przejście ze stanu gazowego w stan ciekły może następować
w atmosferze (Edel, 2006):
- na powierzchni przedmiotów, znajdujących się na ziemi lub nad nią w postaci rosy, szronu, szadzi,
- w najniższych warstwach atmosfery jako mgła,
- na pewnej wysokości nad ziemia w postaci chmur. W odpowiednich warunkach mogą z chmur powstawać opady atmosferyczne takie jak deszcz, śnieg czy grad.
Wielkość opadów czyli grubość warstwy wody powstającej na powierzchni terenu na której wystąpił opad określana jest na podstawie pomiarów prowadzonych w wielu punktach danego obszaru. Wielkość ta podawana jest najczęściej w milimetrach i nazywana jest wysokością opadu. W Polsce pomiarem wielkości opadów zajmuje się Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej. Z otrzymanych wyników można wyliczyć wysokość opadu dla określonego przedziału czasu np. tygodnia, miesiąca czy roku poprzez zsumowanie danych dotyczących wysokości opadu dla tego okresu. Wyznaczając średnią arytmetyczną z opadów rocznych na przestrzeni ostatnich kilku lat można uzyskać średni roczny opad dla danego obszaru. W analogiczny sposób można wyznaczyć średni opad dla danego miesiąca (Edel, 2006).
Na wielkość opadów na danym obszarze mają wpływ czynniki stałe takie jak: położenie geograficzne, odległość od pasm górskich, odległość od mórz i oceanów, oraz czynniki zmienne: kierunek i siła wiatrów, stopień nasłonecznienia, wahania temperatury powietrza itp. W celu wyeliminowania wpływu czynników zmiennych na wartość średnią opadu z wielolecia wyznacza się ją z możliwie długiego przedziału czasu (ok. 30 lat).
Do prawidłowego zarządzania wodami deszczowymi ważnym elementem jest ich rejestracja. Coraz powszechniejsze stają się bazy danych tych opadów. Obecnie przyrządy pomiarowe rejestrują opady w sposób ciągły (on – line) a wyniki mogą być prezentowane w najróżniejszy sposób np. w postaci tabel, wykresów, itp. Daje to duże możliwości przewidywania wystąpienia opadów o określonym natężeniu i czasie trwania (Paluch, 2008).
Czas trwania deszczu
Czas trwania deszczu określany jest zazwyczaj w minutach i jest ściśle powiązany z prawdopodobieństwem występowania deszczu i jego natężeniem, które omówione są w dalszej części pracy.